Các yếu tố nguy cơ gây ung thư gan Aflatoxin- Alpha-toxin. Heptitis B- Viêm gan vi-rút B; Hepatitis C- Viêm gan vi-rút C; Hemochromatosis- Ứ đọng sắt, quá tải sắt, xơ gan do nhiễm sắt, Cirrhosis- Xơ gan, Alcohol- Rượu.

Theo các con số thống kê, hiện nay ung thư gan là một ung thư hay gặp nhất ở Việt Nam, nằm trong top 3-5 ung thư hay gặp về tỷ lệ mắc, tỷ lệ tử vong do bệnh. Tại Châu Á, Hồng Kong cũng là một quốc gia nằm trong vùng dịch tễ của ung thư gan, với tỷ lệ mắc đứng hàng thứ 4, tỷ lệ tử vong do bệnh đứng hàng thứ 3, mỗi năm có 1700 ca mới chẩn đoán và có 1500 ca tử vong do bệnh, như vậy tiên lượng chung của bệnh còn rất hạn chế. Tỷ lệ nam bị bệnh nhiều hơn nữ, đặc biệt nguy hiểm là tỷ lệ chẩn đoán bệnh ở những người trẻ tuổi tăng lên.

  1. Có bao nhiêu loại ung thư gan, yếu tố nguy cơ ung thư gan là gì?

Theo phân loại, các u gan được chia vào 2 nhóm lớn: u lành tính và u ác tính. Trong đó, các ung thư gan- tức là các khối u ác tính được chia thành 2 loại rất khác nhau: Ung thư gan nguyên phát (là đối tượng của chủ đề này) và ung thư di căn đến gan (ung thư thứ phát).

Trong ung thư gan nguyên phát lại chia ra 02 nguồn gốc hay hai nhóm mô học tế bào ung thư khác nhau: Ung thư biểu mô tế bào gan và ung thư biểu mô đường mật.

Ung thư biểu mô tế bào gan (Hepatocellular carcinoma- gọi tắt là HCC). Đây là nhóm ung thư hay gặp nhất trong ung thư gan. Nó phát sinh từ những tế bào chính ở gan được gọi là tế bào biểu mô gan- Hepatocyte. Đa số ung thư biểu mô tế bào gan có bệnh tích khu trú tại gan, những trường hợp có xơ gan đi kèm có xơ gan thì bệnh dễ có xu hướng lan rộng. Còn một loại ung thư tế bào gan thể bè xơ là thể hay gặp ở người trẻ không có liên quan đến bệnh gan đã mắc trước đó.

1

Gan bình thường                                                                                                           Gan bị xơ toàn bộ

Nhóm thứ hai: Ung thư biểu mô đường mật, là những ung thư có nguồn gốc từ những tế bào biểu mô của đường dẫn mật. Chúng ta biết gan là cơ quan tổng hợp mật – như nhà máy nước, còn ống dẫn mật là hệ thống ống dẫn nước đó đến ruột non- là nơi sử dụng mật để tiêu hóa thức ăn.

  1. Các nguyên nhân ung thư gan

Đối với ung thư tế bào gan: đa số phát sinh từ xơ gan do virus viêm gan hoặc xơ gan do lạm dụng rượu. Tuy nhiên, không phải ai bị xơ gan cũng dẫn đến ung thư. Chỉ một số nhỏ xơ gan tiến triển thành ung thư. Ngoài ra những ai bị chứng xơ gan do nhiễm sắt cũng có thể dẫn đến ung thư gan. Ngoài ra tại các nước nóng ẩm như đất nước chúng ta thì nấm mốc củ, quả, ngũ cốc cũng là yếu tố nguy cơ quan trọng, các loại thực phẩm ngũ cốc nấm mốc sẽ chứa độc tố là alpha-toxin nhiễm lâu gây ung thư tế bào gan.

Các yếu tố nguy cơ gây ung thư gan Aflatoxin- Alpha-toxin. Heptitis B- Viêm gan vi-rút B; Hepatitis C- Viêm gan vi-rút C; Hemochromatosis- Ứ đọng sắt, quá tải sắt, xơ gan do nhiễm sắt, Cirrhosis- Xơ gan, Alcohol- Rượu.
Các yếu tố nguy cơ gây ung thư gan
Aflatoxin- Alpha-toxin; Heptitis B- Viêm gan vi-rút B; Hepatitis C- Viêm gan vi-rút C; Hemochromatosis- Ứ đọng sắt, quá tải sắt, xơ gan do nhiễm sắt, Cirrhosis- Xơ gan, Alcohol- Rượu.

 

Diễn tiến từ gan bình thường, do nhiễm vi-rút viêm gan C đến ung thư biểu mô tế bào gan nguyên phát- HCC, Normal liver- Gan bình thường. Chronic hepatitis- Viêm gan mạn; Hepatitis C viral Infection- Nhiễm vi-rút viêm gan C; Cirrhosis- Xơ gan; HCC- Ung thư tế bào gan nguyên phát.
Diễn tiến từ gan bình thường, do nhiễm vi-rút viêm gan C đến ung thư biểu mô tế bào gan nguyên phát
Normal liver- Gan bình thường; Chronic hepatitis- Viêm gan mạn; Hepatitis C viral Infection- Nhiễm vi-rút viêm gan C; Cirrhosis- Xơ gan; HCC- Ung thư tế bào gan nguyên phát.

 

Các giai đoạn tiến triển xơ gan do nhiễm mỡ. Có add: Fatty liver- Gan nhiễm mỡ. Deposit of fat causes liver enlargement- Tích luỹ mỡ làm gan to lên. Scar tissue form- Hình thành sẹo xơ. Liver fibrosis- Xơ hoá gan. Growth of connective tissue destroys liver cells- Sự phát triển mô liên kết  phá huỷ tế bào gan. Cirrhosis- Xơ gan toàn bộ.
Các giai đoạn tiến triển xơ gan do nhiễm mỡ
Có add:
Fatty liver- Gan nhiễm mỡ. Deposit of fat causes liver enlargement- Tích luỹ mỡ làm gan to lên. Scar tissue form- Hình thành sẹo xơ. Liver fibrosis- Xơ hoá gan. Growth of connective tissue destroys liver cells- Sự phát triển mô liên kết  phá huỷ tế bào gan. Cirrhosis- Xơ gan toàn bộ.

 

3. Các yếu tố nguy cơ ung thư biểu mô đường mật

Đây là loại ung thư ít gặp, nguyên nhân gây bệnh chưa được biết, nhưng có một số giả thuyết được đưa ra để đánh giá yếu tố nguy cơ của bệnh:

Những ai bị bệnh viêm ruột như viêm loét đại tràng chảy máu.

Có add: Diagram-Ulcerative colitis- Viêm loét đại tràng. Normal colon- Đại tràng bình thường. Colon with ulcerative colitis- Đại tràng bị viêm loét.
Diagram-Ulcerative colitis- Viêm loét đại tràng.
Normal colon- Đại tràng bình thường.
Colon with ulcerative colitis- Đại tràng bị viêm loét.

Viêm loét đại tràng là một yếu tố nguy cơ gây ung thư đường mật.

Tại Châu Á, nhiễm kí sinh trùng như sán lá gan cũng có thể là nguyên nhân gây ung thư đường mật.

Ths. Đoàn Trung Hiệp

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here